Bear&Bull Blog

Tweede stimulusplan?

'We have misread the economy', zei de Amerikaanse vice-president Joe Biden in een interview met ABC News. 'We hadden onvolledige informatie', probeerde president Barack Obama enigszins te nuanceren. Dinsdag liet Laura Tyson, adviseur van Obama, er evenwel geen twijfel over bestaan: 'Het stimulusplan ter waarde van 787 miljard dollar dat in februari werd goedgekeurd, was wat te klein. Het plan zal een positief effect hebben maar de patiënt is zieker dan gedacht.'

Wat is er nu aan de hand? Denkt men in de VS aan een tweede stimulusplan of niet? Het moge duidelijk zijn dat het Obama-team hier en daar een proefballonnetje oplaat om te kijken of daar een politiek draagvlak voor is. Het lopende stimulusplan zal vooral impact hebben in het derde en in het bijzonder in het vierde kwartaal. Maar als het zo lang duurt, is het dan inderdaad niet verstandig om nu al de basis te leggen voor een tweede plan?

Beleggers nemen de proefballonnetjes serieus en zien het als een teken dat de 'groene scheuten' geen stevige planten zullen worden (voor wie de beeldspraak nog niet beu is...). Het eerste Amerikaanse stimulusplan heeft inderdaad deels gefaald. De werkloosheidgraad blijft stijgen en was 9,5 procent in juni. Obama zelf gaat ervan uit dat die tot 10 procent zal stijgen.

Het werkloosheidscijfer is in principe een achterlopende indicator. Maar stel dat het een voorlopende indicator wordt. Dat is volgens The Big Picture zeker niet onmogelijk. Meer werklozen kan snel leiden tot nog meer wanbetalingen op hypotheek- en kredietkaartschulden en dus tot nog meer afschrijvingen bij banken en het hele circus is weer begonnen. Dat proces is eigenlijk al een hele tijd aan de gang. De cijfers over de wanbetalingen op kredietkaart- en woonleningen, die dinsdagavond werden gepubliceerd, spreken boekdelen.

Kortom, de economie in de VS, en bij uitbreiding de economie wereldwijd, kan wel een duwtje in de rug gebruiken. Maar is daar nog budgettaire ruimte voor? In China wel, maar in de VS en in de eurozone lijken de begrotingen nu al op hun tandvlees te zitten. Voorts lijkt het ook onwaarschijnlijk dat het Congres een tweede stimulusplan zal laten passeren. Of het moet zijn dat een nieuwe economische schok de nodige politieke goodwill creëert...

Jan De Schamphelaere en Peter De Groote

Bear&Bull live marktenchat donderdag 9 juli, 12 uur: de wereld na Alcoa

Ja, maar.....

Dit is een nieuwe gastbijdrage van Rik Dhoest, institutional asset manager bij Delta Lloyd.

Ja, maar..... Hoe ver staan we ? Wat doet de markt? In mijn werkterrein (Delta lloyd bank) zijn de meeste van mijn collega’s nog niet overtuigd na de huidige aandelen-rally. Inclusief onze econoom Christofer Govaerts die in grote lijnen de hieronder vallende tekst onderschrijft. Met name:

De Wereldbank en de OESO hebben hun verwachtingen licht bijgesteld voor de wereldgroei. De Wereldbank is pessimistischer geworden terwijl de OESO zijn verwachtingen voor 2009 licht opwaarts heeft bijgesteld voor de VS en China (Euro-zone en Japan pessimistischer). Beide instellingen blijven echter zeer nuchter wat het herstel betreft vanaf 2010.

De financiële markten hebben echter reeds een voorschot op de toekomst genomen wat dit verhoopt herstel betreft, mede gevoed door de verwachting van een cyclisch voorraadherstel en aantrekkende grondstofmarkten.

De hoop op het zogenaamde V-herstel is nog steeds aanwezig, getuige de rally in Q2 op de aandelenmarkten en de recente rente-anticipatie wat het monetair beleid betreft van de voornaamste centrale banken.

Zo gaat men er reeds vanuit dat de FED vanaf Q4 het beleid zal verstrakken. Opdat het V-herstel concrete vormen zou aannemen, is de medewerking vereist van de VS consument. De indicatoren op dit vlak geven vooralsnog geen groen licht (arbeidsmarkt, evolutie spaarquote en huizenmarkt).

Kort samengevat, Q2 stond in het teken van de hoop of zogenaamde “green shoots”, dwz de ontluikende grassprietjes na de grote bosbrand. Wij hebben deze evolutie tevens waargenomen en zien her en der enkele lichtpunten. Alleen, 1 zwaluw maakt de lente niet en van een nieuw bos is vooralsnog geen sprake.

Deze crisis, de belanrijkste sinds 1930, heeft sporen nagelaten en het lijkt ons iets te optimistisch om te veronderstellen dat we een reguliere conjunctuurcyclus (V) tegemoet gaan.

In de pers lezen we ook veel tegenstellingen. Bolero (KBC) is superpessimisitsch, terwijl KBC-bank de huidige markten als een koopopportuniteit beschouwt. Bij Marc Moles Le Bailly (Rotschild) vinden we in de pers een blijk van voorzichtig optimisme, maar toch met nuances, gezien het meegemaakte parcours van de voorbij 10 jaar en een betoog voor een gezonde diversificatie en een precieze bepaling van het risico.

Philippe Gijsels had het in zijn blog over ‘met alle Chinezen maar niet...’ en hij blijft stiekem zweren bij een serieuze correctie. Vorige week ontmoette ik mensen uit het investor relations team van Munich Re. Aandelenexposure in 2000 : 30% nu 2% en ze zijn niet van plan om dit gewicht te verhogen op korte termijn.

Op Tijd.be lees ik dat de Europese institutionelen nog niet terug instappen in aandelen.

Groeimarkten

Wat er ook van mag wezen. De groeimarkten blijven economisch goed boeren met name inzonderheid Brazilië. De Spaanse economie gaat van kwaad naar erger, maar toch deed de Spaanse beurs het recent in Europa beter dan de andere Europese landen, zie Banco Santander (+7.50 % op 1 maand; in vergelijking met KBC – 16% op 1 maand).

Banco Santander investeerde niet alleen niet in CDO’s en andere hoogtechnologische producten, zij is ook zwaar aanwezig in Brazilië, zeker na de overname van ‘ABN Amro Brazilië’. Ook Telefonica is een goede presteerder (zijnde + 4%) op 1 maand. De goede prestatie van de Spaanse beurs kwam er dus duidelijk dankzij de bedrijven met een Latijns-Amerikaanse exposure.

De maand juni op Emu vlak (MSCI EMU) is de eerste negatieve maand sinds de maand maart (-1.76% dividenden inclusief). De MSCI US (dividenden inclusief) deed in de maand juni +1.09% in Euro.

Defensief

Veel economen beginnen meer en meer te twijfelen of de beurs geen te grote voorsprong heeft genomen op de economische toestand. Het begin van de maand juli is ook negatief en voor het eerst in maanden doen de defensieve sectoren het terug beter.

Binnen de utility-bedrijven denken we hierbij aan Elia (flat) en Snam Rete Gas (+2.8 %) op 1 maand , maar vooral aan de te mijden telecom-aandelen in het begin van het jaar (nu op 1 maand : Belgacom +5.77% , Portugal Telecom +11.19%, KPN + 9.49%, Telefonica + 4%).

Mogelijks zullen de markten volatiel blijven in de komende maanden, maar de recente correctie in Nyrstar lijkt ons een koopkans, en ook tegenover een investering in GDF Suez staan we niet afkerig. En nu het echt zomert zullen de dranken, de ijsjes en de bbq’s Colruyt geen windeieren leggen in dit kwartaal.

Banken

Daartegenover boezemen de gebeurtenissen rond KBC ons schrik in. De management-wissel, de intrede van McKinsey, de geruchten over de volgende ‘nu’ prime-afschrijvingen (Oost-Europa, Ierland), en de geruchten over een ‘nogmaals’ nakende kapitaalsverhoging doen ons huiveren. Daarom hebben wij onze posities daarin serieus afgebouwd en kiezen we tenvolle inzake financials voor BNP Paribas en Banco Santander.

Oh ja chapeau voor Axel Miller dit weekend in de Tijd. Het was een tof louterend eerlijk interview. Ik onthoud de vergelijking met ‘The terminator’ : ‘mensen maken een machine, die wordt oncontroleerbaar en keert zich tegen de mensheid, prevelde hij, maar ook vooral zijn eerlijke analyse over zijn voorbije carriere. Eenvoud siert de mens en geef mij vrij de man mag dan geluk gehad hebben in delen van zijn carriere, hij is een klasbak die respect verdient.

Rik Dhoest

Delta lloyd bank

Het grote experiment

'Fed doet ultieme spreidstand', kon u in november vorig jaar in De Tijd lezen. De balans van de Amerikaanse centrale bank bedroeg eind 2007 915 miljard dollar en meer dan 80 procent van de activa bestond toen uit Amerikaans staatspapier. Door de crisis moest de Amerikaanse centrale bank alle zeilen bijzetten, en werden een resem faciliteiten opgericht die banken van liquiditeiten moesten voorzien, commercieel papier opkochten met onderpand van allerlei allooi, later werden ook hypotheekeffecten opgekocht. Het deed de balans aanzwellen tot meer dan 2.000 miljard dollar. Een enorme inspanning, die niet zonder risico was/is.

Die inspanning houdt nog altijd aan, maar de aard ervan verandert, stipt de Real Time Economics-blog van The Wall Street Journal aan met een schitterende infografiek. De focus is verschoven van het redden van het banksysteem naar het redden van de bredere economie. Eerst werd de geldkraan naar de banken opengezet. Maar toen het systeem 'gered' bleek, kon het echte werk beginnen. Via een resem gerichte aankopen van allerlei schuldpapier, leningen voor consumenten goedkoper maken.

Met die halsbrekende taak is de Fed nog altijd bezig, getuige de evolutie van haar balans. Via de aankoop van Amerikaans staatspapier probeert de Federal Reserve de langetermijnrente onder controle te houden. Dat rentetarief staat immers in direct verband met de hypotheeklast van de gewone Amerikaan. De aankoop van hypotheekeffecten hebben hetzelfde doel.

De voorbije weken en maanden hebben aangetoond dat de Fed optreedt met wisselend succes. Ondanks de massa-aankopen steeg de lange rente in de VS tot angstwekkende niveaus, vooral uit vrees voor toekomstige inflatie-ontwikkelingen. De recente zweem van pessimisme op de financiële markten, heeft de lange rente weer gedrukt. Maar het heeft de Fed wel met de neus op de feiten gedrukt. Er zijn delen van de markt die ze niet onder controle heeft. Dat moet beleggers doen beseffen, dat 'het grote experiment' nog altijd aanhoudt. De risico's die daarmee gepaard gaan, mogen niet over het hoofd worden gezien.

Peter De Groote

Grumpy old men over hoe statistici 185.000 banen 'creëren'

Als ik voel dat ik aan irrationele exuberantie dreig te bezondigen, hanteer ik steevast dezelfde afkoelingsstrategie. Ik lees de 'Up & Down Wall Street'-column van Alan Abelson. Zijn jongste column is weer eens een juweeltje. Abelson beschikt niet alleen over zowat de scherpste pen van het beurswereldje, hij kan ook op een ervaring buigen waar een gewoon sterveling alleen nederig voor het hoofd kan buigen.

Abelson pent zijn column al onafgebroken sinds 1966 en houdt al sinds 1952 (!) de vinger aan de pols van de beurzen. Als notoir doemdenker schrikt onze 'grumpy old man' er niet voor te terug schuddebollend de draak te steken als weer één of ander jong Wall Street-broekje met een ego dat omgekeerd evenredig is aan zijn kennis woorden als 'groene scheuten', 'tweede afgeleide', 'Goldilocks' of - god forbid - 'nieuw paradigma' in de mond neemt.

Hij vindt bijvoorbeeld dat de rechtbanken soft geworden zijn. Zo krijgt Bernie Madoff 150 jaar voor zijn fraude buiten categorie, terwijl de arme Sholam Weiss voor een relatieve habbekrats 845 jaar in de cel moest.

Toen onze Newyorkse correspondent de columnist in september 2007 wist te strikken voor een interview, waarschuwde Abelson er voor dat we door de implosie van het schaduwbankieren de VS op een zware recessie afstevenden. Met één quote vatte hij toen al het kernprobleem van de VS samen:

'Mensen veronderstellen hier dat een krediet hetzelfde is als cash. Maar dat is niet zo. Je moet dat krediet ooit terugbetalen. De overheid heeft die misvatting gestimuleerd. De basis van de economische groei waren schulden. Ik vrees dat dit het einde van het feest is. Ik zie niet meteen een oplossing voor de kredietcrisis. Ik denk dat we op een recessie afstevenen.'

Drie maanden later verzeilden de VS inderdaad in een recessie, waar 's werelds grootste economie nog steeds niet is uitgeraakt. En dat ook niet snel zal doen. Abelson denkt dus dat de Fed nog lang dollarbiljetten in de economie zal moeten pompen. 'Dat de Fed ooit een eind zal maken aan het goedkoopgeldbeleid is een zekerheid. Wanneer is moeilijk te voorspellen. Ruw geschat denk ik dat dat ergens nog tijdens uw leven zal zijn, toch zeker als je onder 30 bent', schampert de 83-jarige Abelson.

De columnist weet ook als geen ander het Amerikaans banenrapport uit te vlooien. We hadden het eerder in de BBB al over de brede werkloosheidsgraad 'U-6', die aangeeft dat intussen 25 miljoen Amerikanen of 16,5% van de beroepsbevolking zonder een degelijke job zit. Bovendien zou het banenrapport er veel somberder uitgezien hebben, als de statistici in Washington via een kunstgreep in juni niet opnieuw 185.000 banen zouden 'gecreëerd' hebben.

Dat gebeurt via het 'birth/death model' (op statistici kun je altijd rekenen voor gruwelijke namen), waarvoor het Bureau of Labor Statistics op zijn site zelfs een hele FAQ heeft staan. Voor het banenrapport werkt het BLS met een vast staal van 150.000 ondernemingen. Maar omdat er tussen de schaarse updates van dat staal bedrijven over de kop gaan en nieuwe bedrijven opgericht worden, passen de statistici met het slechtere nattevingerwerk via het birth/death model een aanpassing toe.

In juni gingen de statistici er van uit dat er per saldo 185.000 meer banen bijkwamen bij nieuwe bedrijven die nog niet in de maandelijkse steekproef zitten, dan er banen verloren gingen bij bedrijven die in de steekproef zaten maar intussen over de kop gingen. Ik vind dat net als Abelson in de huidige economische context wel érg optimistisch. Maar ja, wij zijn dan ook grumpy old men.

KVS

Een Onafhankelijkheidsdag in mineur

In de VS bekomt men vandaag van de talloze BBQ's en Independence Day feestjes. Voor velen is het een feest in mineur.

Uitgerekend op 4 juli berichtte de Los Angeles Times vanuit de financieel zwaar noodlijdende staat Californië dat er een nieuwe golf uitzettingen (foreclosures) zit aan te komen.

Nogal wat financiële instellingen hadden zichzelf een moratorium opgelegd inzake uitzettingen. maar volgens de krant maken grote kredietverstrekkers zich op om hardere maatregelen te nemen en de wanbetalers alsnog uit hun woning te zetten.

De dalingen van de woningenprijzen vertraagde de laatste tijd, en hier en daar was er zelfs sprake van heuse stijgingen. Een toenemend aantal uitzettingen dreigt de woningenprijzen opnieuw onder druk te zetten.

Goed nieuws voor het consumentenvertrouwen kan dat niet zijn. Dat vertrouwen staat al flink onder druk, onder meer door de laatste werkloosheidscijfers.

Normaal zeggen die cijfers vooral iets over het verleden, maar de blog Real Time Economics van The Wall Street Journal ziet er ook tendensen voor de toekomst in. De redenering is eenvoudig: vooraleer bedrijven weer mensen in dienst nemen, proberen ze de bestaande werknemers meer uren te laten presteren.

Wanneer we naar de laatste gegevens over de gemiddelde werkweek kijken, blijkt dat die daalde naar 33 uur, een historisch dieptepunt.

Mogelijk dat de recessie op zich langzaam aan het uitbodemen is. Voor de bevolking evenwel is daar nog weinig van te merken: werkloosheid en huizenprijzen blijven een grote zorg voor de Amerikanen.

Roland Legrand

Lees kwartaalrapporten als Fed-notulen

Het Amerikaanse resultatenseizoen gaat dinsdag opnieuw van start. Zoals altijd is Alcoa als eerste aan de beurt. Het is het begin van een aantal zenuwslopende weken. 

De voorbije weken en maanden hebben we vooral gezien dat de 'zachte' economische indicatoren de goede richting uitgaan, zoals het ondernemers- en consumentenvertrouwen. Maar overtuigende, harde cijfers over de industriële productie zijn er nog niet echt. De omzet- en winstcijfers van Alcoa & co zullen duidelijk maken hoe erg het tweede kwartaal was.

Analisten gaan ervan uit dat de winst van S&P500-bedrijven met 36 procent daalde tegenover een jaar geleden. Dat meldt het onderzoeksbureau FactSet Research. Bedrijven uit de grondstoffensector presteerden vermoedelijk het slechtst met een winstdaling van 78 procent, gevolgd door energiebedrijven (-67%). Farma- en nutsbedrijven hielden volgens de prognoses goed stand met een winstdaling van minder dan 10 procent. De technologiebedrijven boekten 29 procent minder winst maar hier is volgens kenners de kans op een positieve verrassing het grootst.

Er waren de voorbije weken opvallend weinig winstwaarschuwingen maar of dat de voorbode is voor 'sterke' kwartaalcijfers of eerder het gevolg van een gebrekkige visibiliteit is niet duidelijk.

Vast staat wel dat beleggers veel aandacht zullen hebben voor de winstvooruitzichten van de bedrijven, ervan uitgaande dat het voorbije kwartaal toch rotslecht was. Zien bedrijven de vraag bij hun klanten opnieuw stijgen? Is dat enkel het gevolg van voorraadafbouw of stijgt ook de vraag bij de eindklant?

Nog veel onzekerheden dus. In de VS hebben bedrijven de gewoonte precieze vooruitzichten te geven voor het komende kwartaal en voor het hele jaar. In Europa en zeker in België is dat niet het geval. Hoogstwaarschijnlijk wagen weinige Belgische bedrijven zich deze keer aan een cijfermatige guidance. De kwalitatieve guidance zal hoogtij vieren. Het is dus niet uitgesloten dat investeerders, net zoals bij notulen van de Federal Reserve of ECB, woord voor woord de guidance zullen uitpluizen op zoek naar positieve dan wel negatieve signalen.

Kristof Wauters van Fortis Bank merkt op dat in de VS de bedrijfsresultaten gemiddeld gezien altijd beter zijn dan de verwachting. Maar de vraag is hoeveel beter het deze keer zal zijn? Zijn collega Geert Ruysschaert stelt dat het eerste kwartaal vrij goed was. Toen scoorde 65 procent van de S&P500-bedrijven boven verwachting. 'Als we dat cijfer opnieuw halen, dan zit het goed. Wordt het minder dan 60 procent dan zou er gedonder op de beurzen op komst kunnen zijn', zegt Ruysschaert.

Veel ruimte voor ontgoocheling is er alvast niet. Het grote verschil met begin april is namelijk dat de aandelenwaarderingen nu een pak hoger liggen. Het publiek zal nu niet zo gemakkelijk gepaaid kunnen worden. Het worden in elk geval een paar spannende weken.

Jan De Schamphelaere

Beeldspraak ... tot vervelens toe

'Beurzen laven zich aan groene scheuten', titelde collega PDG woensdagnamiddag één van zijn (uitmuntende) artikels. 'Dat gaat toch zo niet in de krant verschijnen', vroeg een andere collega vertwijfeld. 'Maak u geen zorgen. Het is maar een werktitel', reageerde PDG. De term 'groene scheuten' of 'green shoots' is de voorbije maanden zo veel gebruikt dat het vervelend begint te worden en dat je het niet meer zonder enige schroom in de mond durft nemen.

Het begon allemaal op 15 maart met een interview van Ben Bernanke, voorzitter van de Federal Reserve, op CBS News (link naar interview). Hij zei toen dat hij enkele 'green shoots' opmerkte in de Amerikaanse economie. Het was meteen het begin van een indrukwekkende beursrally maar tevens ook het begin van een nieuwe hype. Financieel journalisten, economen en fondsbeheerders hebben de term gretig overgenomen. 'Green shoots take over the lexicon', las ik onlangs.

Een zoekopdracht in google met 'green shoots' en 'economy' levert 1,3 miljoen hits op. Even grasduinen in het archief van De Tijd leert me dat de term dit jaar in (slechts) 26 artikels is gebruikt. 'Bamboescheuten zijn steviger dan groene scheuten', stond op 16 juni in onze krant. 'Er staat heel wat onkruid tussen de groene scheuten', luidde een titel op 11 juni.

Er werd de voorbije maanden echt gegoocheld met 'green shoots'. Jim O'Neill, hoofdeconoom van Goldman Sachs, schudde eind april hetvolgende uit zijn mouw: 'The green shoots are turning into daffodils (narcissen)'. Ook de twijfelaars waren creatief. 'De groene scheuten groeien traag. Het lijkt wel mos', zei de een. 'Dit zijn geen green shoots maar green roots', zei een ander.

En net op het moment dat het tijd wordt voor iets anders duiken ze terug op, die groene scheuten. Woensdag was het weer zover en werd de term in overvloed gebruikt toen duidelijk werd dat het ondernemersvertrouwen in de VS, in het VK en in China geleidelijk verder aan het stijgen is.

En dan is er nog de discussie over de vorm die het economisch herstel zal aannemen. De tijd dat economen daar eenvoudige letters (U,V,W of L) voor gebruikten, lijkt voorgoed voorbij. Lange tijd dacht men dat de economie dit jaar in de vorm van een V zou herstellen: een diepe dip gevolgd door een krachtig en snel herstel. Maar ondertussen spreekt men al over hockeysticks en onleesbare letters. Sommigen suggereren zelfs de Swoosh-vorm. Weet je wel, de Swoosh van Nike.

Het valt ook op dat iedereen zo origineel mogelijk uit de hoek probeert te komen om de huidige stand van de economie onder woorden te brengen. Heb je die al gehoord van de parachute? Nee? 'Denk aan het moment dat de parachute al even open is. De vrije val is geremd en we gaan nu gecontroleerd naar beneden.'

Vergelijkingen met het voetbal of het wielrennen (doping ligt nochtans voor de hand) ben ik vreemd genoeg nog niet tegengekomen.

Ziekenhuistermen daarentegen zijn immens populair. 'De zieke patiënt heeft antibiotica genomen. Hij heeft nog steeds koorts maar de antibiotica beginnen hun werk te doen', verwoordt de hoofdeconoom van de vermogensbeheerder Pictet vandaag nog zijn visie in De Tijd. 'De economie is gered op de spoedafdeling maar ligt nog steeds op intensive care', heeft ook al de status van klassieker verdiend.

Och, laat ze maar doen met al die beeldspraak. Maar zeg me alstublieft eens duidelijk wanneer ik mijn wagonnetje aan de aandelentrein moet koppelen.

Jan De Schamphelaere

Wekelijkse Marktenchat Bear&Bull Donderdag 14u30

Met al de Chinezen...

Het is warm en plakkerig, broeierig ook wel. Het zal wel weer op onweer uitdraaien. Zoals in België goed weer altijd op onweer uitdraait. En hoewel het stilaan komkommertijd hoort te zijn staat de malle molen van het nieuwscircus niet stil.

Charlies Angel Farah Fawcett, Yasmine en Michael Jackson zijn niet langer onder ons. Ze behoren nu tot het individuele en collectieve geheugen. En dat die beelden bijzonder krachtig kunnen zijn en door de tijd alleen maar worden versterkt, wordt dagelijks bewezen. Getuige de grote hoeveelheid aan artikels en foto's die allemaal refereren naar de zomer van '69, dé zomer van Eddy Merckx die dé Tour won, dé eerste mannen op de maan, Woodstock en de wereld die voor altijd anders werd.

Geboren in 1970 ben ik eigenlijk ook een product van deze periode. Mensen zoeken naar betekenis en ijkpunten in de geschiedenis. Ik ben ervan overtuigd dat er binnen 30 of 40 jaar ook naar deze zomer en misschien nog meer naar de zomer van 2007 zal worden gekeken als een belangrijk keerpunt in de geschiedenis en een moment dat alles anders werd.

En het hoeft zeker niet allemaal slechter te worden. James Montier ziet alvast opportuniteiten en ruilt zijn analisten pet in voor de helm van geldbeheerder. Misschien is de markt volgens hem al diep genoeg gezakt. Of is hij van plan te gaan shorten?

Wat er ook van moge zijn, ik zal zijn schrijfsels en inzichten missen. Hij heeft de zeldzame gave om de dingen in een ander perspectief te plaatsen of de consensus met een klinisch precisie bombardement onderuit te halen. Zet zijn werken/boeken over Behavioral Finance maar gerust op je zomerleeslijst voor op het strand. Hoedt U voor economisten die geld gaan beheren, dixit Rik D'Hoest in één van zijn vorige blogs. Dat is misschien een beetje sterk. Bij dit exemplaar heb ik het gevoel dat het wel eens zou kunnen meevallen. But only time will tell.

Over het weekend bladerde ik nog eens door de stapel literatuur die over de week was blijven liggen. En laatste kans voordat deze potentiële inzichten onherroepelijk bij de papierslag belanden of meer waarschijnlijk nog, zich tot wanhoop van mijn vrouw opstapelen tot een berg van misschien al achterhaalde of tegengesproken ideeën.

Op één van die pagina's van "De tijd" werd de stelling geponeerd dat "als je vandaag niet in aandelen belegt je dat nooit meer moet doen". En waarom niet? Is dit dan zo een fantastisch instapmoment? En waarom zoveel beter dan pakweg 35% lager nog geen 3 maanden geleden?

We zullen in de tweede jaarhelft te maken krijgen met economische cijfers die niet aan de hooggespannen verwachtingen zullen voldoen en bijgevolg ook met tegenvallende bedrijfsresultaten. Dit blijkt trouwens ook uit heel wat gesprekken en interviews met bedrijfsleiders. Ze hebben/geven weinig of geen visibiliteit op de tweede jaarhelft, terwijl de orderboekjes nu ook niet meteen uitpuilen van toekomstige productie.

En zelfs als, en dat is een grote als, we de bodem in de economie al zouden hebben gezien, leert de geschiedenis ons dat het aantal defaults (leningen die niet meer worden terugbetaald) pas zes tot negen maanden later pieken. En hoe denk je dat de al zwaar gehavende en bekritiseerde ratingbureaus zullen gaan reageren als het aantal defaults toeneemt? Niet meer met deze jongens hoor ik ze al denken. En downgrades zullen een onvermijdelijk gevolg zijn.

Als ik al deze elementen optel kom ik toch niet tot dé koopopportuniteit van de eeuw. En ook al zijn de waarderingen niet extreem hoog, ze zijn toch ook niet van die aard om meteen euforisch te worden. Het zal dan ook niet verbazen dat ik bij mijn werkhypothese blijf en er van uit ga dat de zomer en een groot stuk van de herfst nog wel eens moeilijk zou kunnen worden.

Het kan natuurlijk ook altijd anders uitpakken. We kunnen met z'en allen de afgelopen twee jaar vergeten, ze uit ons collectief geheugen bannen en terug schulden beginnen op te bouwen in plaats van verder te "deleveragen". Als dan de centrale banken nog wat extra geld in het systeem duwen dan zal er nog wel ergens een lege luchtballon kunnen gevonden worden om op te blazen. En iedereen zal er weer willen en/of moeten achteraan hollen. Het kan, maar ik denk het niet.

En dan is er nog China. De consensus gaat er nu ook torenhoog van uit dat Azië in het algemeen en China in het bijzonder, de wereldeconomie uit het slop zullen halen. Als we naar de cijfers kijken, gaat het klaarblijkelijk ook al een heel stuk beter. En dan is het niet bijzonder moeilijk om te geloven, alleen al maar omdat we het zo graag willen, dat hier eindelijk een sterke binnenlandse vraag ontstaat en dat het potentieel van de slapende reus, al vernoemd door Napoleon, eindelijk ingelost zal worden.

De Chinese imports, voor een groot deel komende van de rest van Azië, die 40% jaar op jaar stijgen, schijnen dit te bevestigen. Maar wat met het elektriciteitsgebruik? Edwards en Montier geven in één van hun laatste werkjes samen aan dat het elektriciteitsgebruik normaal gezien zeer sterk gecorreleerd is met het GDP. Maar alleen nu schijnt de groei in de GDP veel minder sterk gedaald te zijn dan de stijging van het stroomgebruik .

Als de correlatie zou worden gerespecteerd zou de groei eerder rond 2 tot 3 dan de gerapporteerde 6 tot 7 percent uitkomen. Ik zou niet durven beweren dat de officiële cijfers niet kloppen. Maar ik moet toch wel even rustig gaan zitten lezen, liefst wat literatuur van Paul Auster of Neil Gaiman om de Djembéespelers in mijn hoofd tot bedaren te brengen. Ik krijg tussen alle beelden van de zomer van '69 door, een sterk déjà vue gevoel over de zomer van vorig jaar toen het China thema de grondstoffen en de grondstoffen gerelateerde aandelen de felrode hemel injoegen.

Toen werden ook alle transportschepen volgeladen met olie, niet om het zwarte goud (nu al black shoots genoemd) te vervoeren, maar om op te slaan om zo te profiteren van de contango op de curve. En we weten dat al die opgeslagen olie uiteindelijk toch wel eens ergens aan land komt. En dan kan ik maar tot één conclusie komen. Met al de Chinezen… 

Philippe Gijsels, senior structured product strategist BNP Paribas Fortis